### Mundarija

* [Kirish](#kirish)
* [Talablar](#talablar)
    - [Nginx o'rnatish](#nginx-o'rnatish)
    - [Goaccess o'rnatish](#goaccess-o'rnatish)
    - [Bonus: Shaxarlar bazasi](#goaccess-geoip)
* [Sozlash](#sozlash)
* [Bonus: shaxar nomlari](#shaxar-nomlari)
* [Tugadi](#tugadi)


# Kirish

Goaccess instrumentini ishlatib nginx loglarini qulay va chiroyli web saxifaga eksport qilishni ko'rib chiqamiz.
Bu qo'llanma sizda allqachon linux platformasidagi web server bor va unga `ssh` yoki boshqa yo'llar bilan kira olasiz deb taxmin qiladi.
Men [cloud.ru](https://cloud.ru)dan olgan bepul serverimni ishlatdim.
Unga `ssh` orqali kiraman.

# Talablar

Bu bo'limda asosan kerakli dasturlarni yuklash/o'rnatish bilan shug'ullanamiz.
Qisqa talablar quydagilardan iborat. Ularni qanday o'rnatishni bilsangiz yoki
allaqachon o'rnatilgan bo'lsa tashlab o'tib ketsangiz bo'ladi.

1. Nginx
2. Goaccess
3. Bonus: Shaxarlar bazasi
4. Bonus: autentifikatsiya uchun kerakli qo'shimcha dasturlar.


## Nginx

Nginx bizga `goaccess` dasturi yaratgan `html` hisobotni ochiq internetga
yetkazib berish uchun kerak bo'ladi. Nginx o'rniga boshqa dasturlar
ishlatsanginz ham bo'ladi masalan: `apache` yokida boshqa statik faylarrni
uzatib bera oladigan dasturlar.

Nginx o'rnatish uchun official dokumentatsiya: [Downloads nginx](https://nginx.org/en/linux_packages.html)


```bash
apt isntall nginx
```

nginx to'gri o'rnatilganini tekshirish

```bash
nginx -v
```
quydagiga o'xshash natija berishi kerak
> nginx version: nginx/1.24.0 (Ubuntu)


## Goaccess

Goaccess o'rnatish uchun official dokumentatsiya: [Download goaccess](https://goaccess.io/download)

```bash
apt install goaccess
```

goaccess to'gri o'rnatilganini tekshirish

```bash
nginx -v
```
quydagiga o'xshash natija berishi kerak
> ```
> GoAccess - 1.8.1.
> For more details visit: https://goaccess.io/
> Copyright (C) 2009-2023 by Gerardo Orellana
> 
> Build configure arguments:
>   --enable-utf8
>   --enable-geoip=mmdb
>   --with-openssl
> ```


## Bonus: Ip addresslar uchun shaxar nomlarini qo'shish

Bu bizga web interfesyda ip manzillar qaysi shaxar/davlatlardan kelayotganini ko'rish uchun kerak.

Manabu buyruq iplarni qidirish uchun kerakli bazani yuklab beradi.
```bash
mkdir geodb
cd goedb
wget https://github.com/P3TERX/GeoLite.mmdb/raw/download/GeoLite2-City.mmdb
cp GeoLite2-City.mmdb /usr/local/share/geodb.mmd
```

Yuklanganini tekshirish
```bash
ls
```
Bunday faly paydo bo'lgan bolishi kerak
> GeoLite2-City.mmdb

## Bonus: Hisobotni login parol bilan himoyalash

login-parol juftliklarini yaratish va faylda saqlash uchun kerak bo'ladi

```bash
apt install apache2-utils
```

## Tugdadi
Bular o'rnatishimiz kerak bo'lgan dasturlaredi.


## Sozlash

Bu bo'limda o'rnatilgan dasturlar to'gri ishlashi uchun kerakli sozlamalarni o'zgartiramiz, yaratamiz, tuzatamiz.
Asosan `config` fayllar bilan ishlaymiz.
Sizga `nano` yoki `vim` matn taxrirchilari kerak bo'ladi. Mavjud bo'lmasa o'rnatib oling.

```bash
# nano o'rnatish
apt install nano
# yoki vim. Vim bilan avvaldan tanish bo'lmasanginz ishlatish tavsiya qilmayman.
apt install ivm
```